مهتاطب

سرفصل

حساب کاربری

ورود ثبت نام
خروج
نام کاربر
کاربر :
021 - 53867

عناوین اصلی

منوهای اصلی

مقالات

آدرس صفحه

عنوان مطلب علمی

محتوای مطلب علمی

محصول پیشنهادی

زخم پای دیابتی اثر منفی چشمگیری بر روی زندگی بیماران مبتلا به دیابت از خود بروز می دهد. این بیماری بسیار مستعد عفونت دار شدن است و گسترش  پیدا کردن آن در نهایت، سبب قطع عضو می­گردد. بنابراین مدیریت درمان این دسته از آسیب ها وجراحات، بسیار مهم است. برای درمان موفقیت آمیز زخم پای دیابتی، باید درک وسیعی از این بیماری به دست آورد، مانند : علت پیشرفت بیماری، خطرات و روش های درمان آن. در کنار تمامی این ها، با توجه به طولانی بودن دوره ی درمان، بیمار نقش مهمی را در فرآیند دارد. اطلاعات جمع آوری شده در رابطه با این بیماری، همانند یک کتابچه و راهنمای عمومی در اختیار شما قرار داده می شوند. امیدواریم که با این راهنمایی ها بتوانیم به تشخیص و ارزیابی سریع بیماری  و همچنین درمان آن، به همراه شناخت فرصت ها برای پیشگیری و به حداقل رساندن خطر ابتلا به عفونت و یا حتی قطع عضو، کمک کنیم. دیابت یک بیماری مزمن جدی است که نیاز به توجه دارد. تقریبا 15% افرادی که به بیماری دیابت مبتلا هستند در طول عمر خود تحت تاثیر زخم پای دیابتی قرار می گیرند.

زخم پای دیابتی (DFU) معمولا باعارضه ی نارسایی عروقی همراه هستند که این خود منجر به  بیماری قانقاریا و قطع عضو در افراد مبتلا به دیابت می شود. خطر ابتلا به این بیماری، با کاهش هشیاری و فشارخون، افزایش پیدا می کند. زخم پای دیابتی علاوه بر اینکه بر روی کیفیت زندگی بیماران اثر منفی به جا می گذارد، افزایش عفونت و هزینه های درمان آن، یک خطر بسیار بزرگی به شمار می آید که بخش زیادی از بودجه بهداشت عمومی را نیز شامل می شود.

طبق بررسی های صورت گرفته :

  • در 5 سال اخیر این بیماری به میزان 70% گسترش پیدا کرده است.

  • بیش از 85% افراد مبتلا به زخم پای دیابتی مجبور به قطع عضو آسیب دیده شده است.

  • افراد مبتلا به دیابت که در آن ها قطع عضو صورت گرفته است، بیش از 50% خطر ابتلا به عارضه ی جدی تر در اندام دیگر در عرض دو سال، در آن ها وجود دارد.

  • در افراد مبتلا به دیابتی که در آن ها قطع عضو صورت گرفته است، پس از گذشت 5 سال، میزان مرگ و میر در آن ها 50% افزایش می یابد.

می توان توسط استراتژی های ویژه، شامل : پیشگیری، نظارت تیم بین المللی مراقبت دیابت ، سازمان ها و انجمن های مربوطه، نظارت های ویژه و همچنین از طریق آموزش، سرعت قطع عضو را بین 85%-49% کاهش داد.

راه های مراقبت و شواهد بالینی

 

مهتاطب

 

چگونه از ایجاد زخم پای دیابت پیشگیری کنیم؟

پیشگیری و آموزش

 85 %- 49% از تمام مشکلات مربوط به زخم پای دیابتی از طریق مراقبت های ویژه ی پا ( که توسط متخصصان تیم دیابت برای افراد مبتلا به این بیماری ارائه می گردد) و همچنین آموزش به بیماران ، مراقبان و ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی  قابل پیشگیری است. فراهم کردن درمان سریع و موثر و استفاده از پاپوش های مناسب نیز باید مورد توجه قرار بگیرد.

تشخیص و درمان موفقیت آمیز بیمار به همراه زخم مزمن شامل مراقبت های جامع و دستاوردهای یک تیم است. ادغام کار تیم مراقبت های حرفه ای شامل دکتر، پرستار و سایر مراقبت کنندگان به عنوان یک فرمول بهینه برای دستیابی به راه حل درمان زخم موثر است.

پیشگیری از تشکیل زخم

افراد مبتلا به دیابت باید به طور مرتب پاهای خود را بررسی کنند و یا اینکه از یکی از اعضای خانواده و یا شخص دیگری بخواهند که  این کار را انجام دهد. بررسی روزانه یکی از اساسی ترین کارهایی است که برای پیشگیری از زخم پای دیابتی باید صورت بگیرد. تمامی زخم ها و جراحات باید جدی گرفته شوند. برای داشتن پوستی سالم و مقاوم در برابر آسیب ها و جراحات، به طور مرتب از پاک کننده ی ملایم به همراه آب و صابون و سپس استفاده از مرطوب کننده های موضعی استفاده کنید. کفش ها به منظور اطمینان از راحتی و محافظت از پا  باید برررسی شوند. کفش های اسپرت / ورزشی ضخیم و جوراب های پد دار پیشنهاد داده می شوند.

جوراب دیابتی ( که مانع گردش خون در پاها نمی شوند )  نیز در دسترس بیمارن قرار دارند. در موارد خاصی که پا دچار تغییر شکل شده است باید کفش های مناسب تری را سفارش داد. جراحات جزئی پا از جمله:  عفونت، برش، خراش، تاول، عفونت قارچی (پای ورزشکاران) می توانند ندانسته توسط درمان های خانگی نادرستی که صورت می گیرند، بدتر شوند.

بیماران باید از فرو بردن پای آسیب دیده در آب گرم، استفاده از پدهای حرارتی و مواد موضعی زبر، مانند هیدروژن پراکسید، ید و مواد تند و تیز  اجتناب کنند. مرطوب نگه داشتن محیط آسیب دیده، می تواند از تشکیل زخم جلوگیری کند. زخم های جزئی باید به آرامی با ضدعفونی کننده های ملایم، پاکسازی و درمان شوند. پزشک باید هر گونه زخم کوچکی را که درمان آن به تعویق افتاده است بررسی کند و با ارزیابی جراحت در هر مرحله از درمان به بهبود و حفاظت آن کمک کند.

رویکرد تیم حرفه ای

  • متخصص تغذیه

  • متخصص بیماری دیابت

  •  داروساز

  • پزشک عمومی

  • جراح ارتوپدی

  • تیم توانبخشی :

  • درمانگر حرفه ای

  • فیزیوتراپ

  • پزشک متخصص

  • رادیولوژیست

  • جراح عروق

  • پرستارعمومی

  • متخصص پوست

  • ارتوپد

  • متخصص مراقبت از پا: پودیاتری ( متخصص پا)

دیگران:

  • مربی دیابت

  • روانشناس

  • کارمند اجتماعی

  • متخصص مغز و اعصاب

بیمار یک عضو اصلی از تیم مراقبت های سلامتی را شامل می شود.

نقش بیمار

نیاز است که بیمار به عنوان جزیی از بخش های پیشگیری، مراقبت و درمان از پا قرار بگیرد. آموزش بیمار، اعضای خانواده و سایر کسانیکه به بیمار کمک می کنند باید در اولویت قرار بگیرد و به صورت یک بروشور با زبانی ساده در اختیار آن ها قرار بگیرد.

  • هر نوع برش و یا باز شدن پوست در افراد دیابتی باید فورا توسط متخصص مراقبت های بهداشتی تحت درمان قرار بگیرد.

  • به طور روزانه پاها و کفش ها باید بررسی شوند و از کفش مناسب استفاده شود.

  • ناخن های پا باید با مراقبت ویژه کوتاه شوند ( توسط یک متخصص یا شخص آموزش دیده ).

  • برای پوست های خشک باید از مرطوب کننده های مناسب استفاده کرد. مانند: کرم های حاوی اوره و یا اسید لاکتیک.

  • برای درمان عفونت های پا، به ویژه آن هایی که در پنجه ی پا قرار دارن، نیاز است از عوامل ضد عفونی کننده استفاده شود.

  • بیمار باید همیشه به یاد داشته باشد که به طور روزانه جوراب ها و کفش های هر دو پای خود را بررسی کند.

سوابق بررسی سوابق، داروها و حساسیت

 ها

داروهایی را که ممکن است مانع درمان شما شوند رابیابید.

 ( به عنوان مثال: استروئیدها، داروهای ضد افسردگی )

بررسی عوارض جانبی بر روی سایر

قسمت های بدن

عصب، چشم، قلب، کلیه، رگ ها

کنترل قند

Hb A1c < 0.75% ( هموگلوبین)

(بستگی به شرایط خاص بیمار دارد مانند داروهایی که مصرف

 می کند، قند خون پایین و وزن بیمار)

کنترل فشار خون

<140/90mmHg

کنترل وزن

BMI < 30 kg/m2

کنترل چربی خون

کلسترول <  5,2 mmol/L ((200 mg/dL

 

چگونگی تشخیص و ارزیابی زخم پای دیابتی

VIPS  مدیریت زخم پای دیابتی برای اطمینان از شواهد

V : کافی بودن جریان عروقی

I : دستیابی به کنترل عفونت

P: افت فشار

S: جراحی و برش بافت مرده و یا عفونی شده

  • زخم پای دیابتی معمولا یک حاشیه ی زخیم از بافت کراتینه ی زخم دارد.

- تاول های به همراه شیار در پا دیده می شوند.

مهتاطب

- پینه های با افزایش فشار و خونریزی در پا دیده می شوند.

مهتاطب

بررسی ناحیه ای زخم

بررسی سوابق

مانند: زخم های قبلی و یا قطع عضو

ارزیابی محلی پوست

  • ورم
  • رنگ
  • درجه حرارت
  • پینه

معاینات عروقی

  • علائم بیماری شریانی به طور واضح معین نیست اما نشانه های زیر معمولا دیده می شود: سردی پا، رنگ پریدگی، کاهش رشد مو در پا، خشکی، تحلیل رفتگی استخوان
  • معاینه و بررسی نبض پشت پایی، درشت نی، پس زانو و نبض شریان ران
  • اندازه گیری شاخص فشار درونی مچ پا ABPI)
  • فشار انگشتان یا اکسیژن پوستی باید ارزیابی شود زیرا که آهک دار شدن شریان ها سبب نتیجه ی اشتباه  ABPI  می شود.

نروپاتی  (بیماری عصبی)

  • حس- از دست دادن توانایی احساس
  • اعمال ارادی- کمبود عرق در نتیجه ی خشکی، سبب ترک خوردگی پوست و خونریزی پوست شده و در نتیجه راه ورود برای باکتری ها را باز می کند.
  • عضلانی- از دست رفتن رفلاکس یا تحلیل رفتگی ماهیچه ها منجر به تغییر شکل پاها می شود.

تغییر شکل و پوشش پا

  • پای شارکوت ( نوعی پوکی استخوان موضعی در بیماران دیابتی)
  • انگشتان چکشی، انگشتان پنجه ای شکل، پینه ی پا
  • بررسی هر گونه تغییر شکل در پا و استفاده از کفش های مناسب
 

انواع نوروپاتی ( بیماری عصبی)

علت شناسی

نوروپاتی احساسی

نوروپاتی ارادی

نوروپاتی غیر ارادی

مشخصات

  • از دست دادن توانایی احساس

 

  • کاهش تعرق در نتیجه ی خشکی و ترک خوردگی پوست
  • گرم شدگی پا در نتیجه ی افزایش جریان خون

 

اختلال در عصب خودکار که حرکات پا را کنترل می کند. محدود شدن حرکات پا سبب افزایش فشار می شود.

  • گستردگی ناهنجار های موجود در پا
  • انگشتان چکشی

عرضه بالینی

  • بی اطلاعی نسبت به زخم پا و یا حتی بی تفاوتی نسبت به آن
  • خشکی پوست به همراه ترک خوردگی و ایجاد شیار
  • محدود شدن نبض
  • اتساع رگ های پشت پا
  • گرم شدن پا
  • قوس طولی بلند که سبب برجستگی و افزایش فشار پاشنه ی پا می شود.
  • انگشتان پنجه ای شکل
  • تغییر در شیوه راه رفتن

 

 

عکس

 

عکس

عکس

 

 

تقسیم بندی زخم پای دیابتی

درجه

ظاهر زخم

درجه

ظاهر زخم

درجه 0

عکس

بدون زخم باز : معمولا با تغییر شکل یا سلولیته شدن همراه است.

درجه 1

عکس

 

زخم دیابتی ظاهری ( به صورت جزئی یا خیلی زخیم)

درجه 2

عکس

 

گسترش زخم به رباط، تاندون، مفصل یا ایجاد یک نوار زخیم بدو ن آبسه یا استئومیلیت ( عفونت و التهاب استخوانی)

درجه 3

عکس

زخم عمیق همراه با آبسه، استئومیلیت و عفونت مفاصل

درجه 4

عکس

 

ایجاد قاتقاریا در قسمت های شکمی و یا پاشنه ی پا

درجه 5

عکس

گسترش قانقاریا در کل پا

 

چگونه زخم پای دیابتی را درمان کنیم:

عروقی

اگر گردش خون به میزان ناکافی باشد باید عروق خونی را ارزیابی و بررسی کنید.

آنژیوپلاستی، جراحی بای پس عروقی یا قطع عضو را در نظر بگیرید.

عفونت

ساب باکتری ها به تشخیص ارگانیسم و حساسیت کمک می کنند اما عفونت را در آنالیز بالینی نمی توانند تشخیص دهند.

عفونت ظاهری/ محلی : درمان با پماد های موضعی آنتی باکتری ها را مد نظر قراردهید ( و یا پوشش هایی که به طور دائم نقره آزاد می کنند) با این وجود ممکن است به درمان سیستماتیک آنتی باکتری ها نیاز شود.

درمان کلی ممکن است شامل بریدن بافت تسخیر شده، کاهش فشار، کنترل متابولیک و تداخلات عروقی شود.

عفونت عمیق: از همان ابتدا نیاز به درمان با آنتی باکتری هایی با باکتری های گرم مثبت، باکتری گرم منفی و باکتری های بی هوازی نیاز است. علاوه برآن به جراحی و تخلیه عفونت به همراه کاهش فشار و کنترل بهینه سازی متابولیک نیز باید توجه شود.

پماد های ضد میکروبی موضعی (مانند پوشش های آزاد کنده ی دائم نقره) ممکن است زمانیکه به همراه پوشش های سیستماتیک برای عفونت های عمیق به کار می روند موثر باشند.

فشار

ارائه تخلیه مناسب

قالب تمام تماسی یا واکر بادی

استفاده از کفش های مناسب و عمق دار و یا کفش های مناسب آرتروز

 

درمان زخم های محلی

جراحی بافت

جراحی شارپ ترجیح داده می شود.

هیدروژل ها، آلژینات و آنزیم ها

جراحی عمومی

عفونت

بسته به نتایج ارزیابی زخم:

استفاده از ضد میکروب های موضعی ( مانند پوشش های که به صورت دائم نقره آزاد می کنند.)

درمان سیستمی با آنتی بیوتیک

مدیریت ترشح

فوم، آلژینات

مدیریت

دوره ی درمان بستگی به نتایج اولیه ی زخم دارد. به طور کلی زخم های سالم بستر صورتی و حاشیه ی زخم پیشرفته ای دارند و زخم های ناسالم تیره رنگ هستند و حاشیه ی آن ها تحلیل رفته است.

درد عصبی

گاهی اوقات نوروپاتی می تواند با درد همراه باشد. برای افراد مبتلا به دیابت نوروپاتی دردناک، درمان زیر را در نظر بگیرید:

داروهای ضدافسردگی سه حلقه ای (TCAs) :

  • TCA های نسل دوم مانند: دولوکستین
  • TCA های نسل اول مانند: آمی تریپتیلین
  • داروی ضد تشنج مانند : پرگابالین